Πέμπτη, 13 Οκτωβρίου 2011

Μια άβολη αλήθεια για τις κατώτατες αμοιβές

Τον τελευταία καιρό έγινε γνωστό ότι δύο από τις διαρθρωτικές αλλαγές που η Τρόικα πρότεινε στην ελληνική κυβέρνηση είναι η κατάργηση των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων εργασίας και η μείωση των κατώτατων αμοιβών που προβλέπει η Εθνική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας. Όπως ήταν αναμενόμενο οι αντιδράσεις όχι μόνο από τους αντιστασιακούς της αντιπολίτευσης αλλά και από τους συναδέλφους τους στη συμπολίτευση υπήρξαν πιο σφοδρές από ποτέ. Η Τρόικα τόλμησε να θίξει τα ιερότερα των ιερών κεκτημένων της ελληνικής εργατιάς που κατακτήθηκαν με αίμα έπειτα από αγώνες χρόνων για να έχετε εσείς να φάτε ένα κομμάτι ψωμί σήμερα μπλα μπλα μπλα... Η Λούκα Κατσέλη δήλωσε ανοιχτά ότι δεν πρόκειται να ψηφίσει το άρθρο του πολυνομοσχεδίου Βενιζέλου που αναφέρεται στις συμβάσεις εργασίας. Άλλοι, σοσιαλιστές σύντροφοί της, διαρρέουν ότι κι αυτοί θα πράξουν το ίδιο απειλώντας ουσιαστικά να ρίξουν την κυβέρνηση. Ο Σαμαράς με τη Πολιτική Άνοιξη Νέα Δημοκρατία αρνείται κάθε συναίνεση και ετοιμάζεται να επαναδιαπραγματευτεί ακόμη και τη φορά περιστροφής της Γης ενώ το αμετροεπές τσίρκο της αλλοπαρμένης Αριστεράς περίπου μας απειλεί με εμφύλιο.

Είναι όμως δικαιολογημένες τέτοιες αντιδράσεις;  Μήπως όσοι αντιδρούν μελέτησαν το θέμα ψύχραιμα, επιστημονικά και αμερόληπτα και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι κάτι τέτοιο θα επιδεινώσει ανεπανόρθωτα την κατάσταση της οικονομίας; Υπάρχει πιθανότητα η οικονομία μας να είναι τόσο ανώτερη από αυτή της Πορτογαλίας ώστε να δικαιολογείται ένα όριο αμοιβών κατά 200 ευρώ υψηλότερο;  Η Λούκα Κατσέλη γνωστή "νεοαναπτυξιακή" (κατά Πάσχο), υποστήριξε ότι μια μείωση των κατώτατων μισθών θα οδηγούσε σε μείωση της οικονομικής δραστηριότητας επιδεινώνοντας την ύφεση και τροφοδοτώντας περαιτέρω τον φαύλο κύκλο. Εκ' πρώτης όψεως δεν μοιάζει πολύ τρελό. Μήπως τελικά η Λούκα δεν τα λέει αυτά γιατί ενδιαφέρεται μόνο και μόνο να κερδίσει ψήφους, αλλά διότι η τεχνοκρατική αλήθεια τυχαίνει απλά να ταυτίζεται με αυτά που θέλει να ακούσει ο κόσμος; Guess what...

Όχι. Η Λούκα και οι "νεοαναπτυξιακοί" κεϋνσιανοί γι' ακόμη μια φορά λαϊκίζουν. Στην πραγματικότητα η νομική θέσπιση κατώτατων μισθών και ημερομισθίων όπως επίσης και οι συλλογικές συμβάσεις αποτελούν στρεβλώσεις  της αγοράς εργασίας, οδηγούν σε ακαμψία μισθών και αποτελούν δύο από τις βασικότερες αιτίες της ανεργίας.


   
"Η ανεργία που προκύπτει από την ακαμψία των μισθών και την περιορισμένη κατανομή θέσεων εργασίας εν ανεπαρκεία (job rationing) ονομάζεται ανεργία αναμονής (wait unemployment). Οι εργάτες μένουν άνεργοι όχι γατί δεν ψάχνουν να βρουν εργασία που να ταιριάζει καλύτερα στις ικανότητές τους, αλλά επειδή στο επίπεδο τιμών που επικρατεί στην αγορά, η προσφορά εργασίας ξεπερνά τη ζήτηση. Οι εργάτες αυτοί αναμένουν απλώς να υπάρξουν διαθέσιμες θέσεις εργασίας." (Mankiw, 1997) Δηλαδή το επιβεβλημένο από την κρατική παρέμβαση επίπεδο αμοιβών απαγορεύει σε επιχειρήσεις που έχουν τη δυνατότητα να απασχολήσουν εργαζομένους με μια κατώτερη αμοιβή να το κάνουν, ακόμη κι αν οι υποψήφιοι εργαζόμενοι συμφωνήσουν με τους όρους της επιχείρησης . Όλα αυτά στο όνομα μια θολής "προστασίας" τους(από την εργασία στην πραγματικότητα) την οποία ουδέποτε ζήτησαν αλλά αντίθετα τους επιβάλλεται από αυτόκλητους σωτήρες. Το Κράτος-Πατερούλης επεμβαίνει γι' ακόμη μια φορά καταστροφικά στην ελευθερία των πολιτών, απαγορεύοντάς τους να συνάψουν ελεύθερα εργασιακές σχέσεις και ουσιαστικά θεσμοθετώντας κατώτατα όρια ανεργίας.

Η ανεργία που παράγεται λοιπόν, από τα κατώτατα όρια αμοιβών συμβάλει σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό στη μείωση της οικονομικής δραστηριότητας από αυτόν που θα συνεπάγονταν μια μείωση των κατώτατων αμοιβών.  Η οικονομία στερείται διαθέσιμους συντελεστές παραγωγής, η κατανάλωση παρουσιάζει κάμψη αφού το εισόδημα των ανέργων είναι μηδαμινό και η αύξηση των δικαιούχων επιδομάτων ανεργίας επιβαρύνει ακόμη περισσότερο των κρατικό προϋπολογισμό. Έτσι το κράτος αναγκάζεται να επιβάλει αντίστοιχα μεγαλύτερους φόρους για να καλύψει την τρύπα συνθλίβοντας την οικονομία. Τέλος, οι κατώτατες αμοιβές δημιουργούν μαύρη εργασία στερώντας τα ασφαλιστικά ταμεία από εισφορές που θα είχαν αν η εργασία αυτή ήταν νόμιμη.

Ενώ ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού δεν επηρεάζεται από τη θέσπιση κατώτατων ορίων αμοιβών αφού ο μισθός τους έτσι κι αλλιώς τα ξεπερνάει, οι νέοι δέχονται ένα βαρύτατο πλήγμα καθώς η ανεργία των νέων είναι κατά κύριο λόγο αυτή που αυξάνεται. Αυτό συμβαίνει επειδή στις τάξεις των νέων υπάρχουν συγκριτικά υψηλότερα ποσοστά ανειδίκευτων και άπειρων εργατών η αμοιβή ισορροπίας των οποίων συνήθως βρίσκεται κάτω από την κατώτατη αμοιβή.  Συγκεκριμένα, οικονομικές μελέτες δείχνουν ότι μια αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 10% μειώνει την απασχόληση των νέων κατά ένα ποσοστό μεταξύ 1 και 3%.(Brown, 1988) Παρόλα αυτά οι Έλληνες νέοι είναι διατεθειμένοι να βανδαλίσουν τα πάντα στα πλαίσια του αγώνα τους ενάντια στην "αντιλαϊκή" μείωση των κατώτατων αμοιβών!

Οι περισσότεροι οικονομολόγοι θεωρούν δεδομένο ότι οι συλλογικές συμβάσεις και τα κατώτατα όρια μισθών και ημερομισθίων οδηγούν αναπόφευκτα σε συγκρούσεις μεταξύ δύο κοινωνικών ομάδων. Όχι μεταξύ κεφαλαιούχων και εργατών όπως θα προεξοφλούσε κάθε δογματικός αριστερός δυϊστής. Σε αυτή την περίπτωση από τη μια πλευρά βρίσκονται οι "insiders" δηλαδή οι εργαζόμενοι που ήδη απασχολούνται στις επιχειρήσεις κι από την άλλη οι "outsiders" οι οποίοι είναι οι άνεργοι που πλήττονται από την στρέβλωση της αγοράς. Μια τέτοια σύγκρουση είναι αναμενόμενη αφού οι δύο αυτές ομάδες έχουν αντικρουόμενα συμφέροντα: οι πρώτοι θέλουν τη διατήρηση των τεχνητά υψηλών μισθών τους σε βάρος των ανέργων και της οικονομίας ενώ οι δεύτεροι μάχονται για την κατάργηση τέτοιων ορίων ώστε να αυξηθούν οι πιθανότητες βρουν εργασία. Φυσικά όποιος ζει στην Ελλάδα γνωρίζει ότι τα πράγματα εδώ δεν είναι καθόλου έτσι. Οι περισσότεροι Έλληνες άνεργοι, μέσα στο γενικότερο μεταπολιτευτικό κλίμα της καθολικής ιδεολογικής επικράτησης της Αριστεράς, έχουν πεισθεί πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η Εθνική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας είναι κάτι ιερό, κάτι που προστατεύει τα δικαιώματά τους και γι' αυτό δε πρέπει να την αγγίξει κανείς. Οι Έλληνες άνεργοι παίζουν τον ρόλο των "χρήσιμων ηλιθίων" που η ελληνική αριστερά έχει περίτεχνα κουρσεύσει ώστε να στρέφονται με λύσσα ενάντια στα ίδια τους τα συμφέροντα. Checkmate economists!

Τα πλαφόν κάθε είδους στρεβλώνουν τις αγορές , περιορίζουν την ελευθερία των πολιτών και οδηγούν σε οικονομικά αδιέξοδα. Η Εθνική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας είναι ένα ακόμη τέτοιο πλαφόν και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπιστεί. Όχι με την απλή μείωση του. Μια μείωση των κατώτατων αμοιβών είναι είτε άχρηστη είτε υποκριτική. Η Συλλογική Σύμβαση πρέπει να καταργηθεί εξολοκλήρου. Κάτι τέτοιο θα μείωνε την ανεργία και εάν συνδυαζόταν με άλλες φιλελεύθερες αλλαγές θα έδινε μια αποφασιστική πνοή στην ετοιμοθάνατη ελληνική οικονομία.

 

 Πηγές:
  •               Mankiw N.G., 1997. Macroeconomics. New York: Gutenberg
  •               Charles Brown, 1988. Minimum Wage Laws: Are They Overrated?Journal of                                   Economic Perspectives